Mevsim geçişlerindeki kronik yorgunluğa dikkat10 Ekim 2011 09:21, Pazartesi

Sabahları yataktan kalkmak istemiyor musunuz? Kendinizi, yorgun, bitkin tüm enerjisi tükenmiş hiçbir şey yapmak istemez bir ruh halinde mi hissediyorsunuz? Gece boyu gözünüze uyku girmiyor mu? İşte bunların hepsine veya çoğunluğuna yanıtınız “evet” ise, kronik yorgunluk içindesiniz demektir.

Mevsim geçişlerinde yani kıştan- ilkbahara, yazdan - sonbahara geçiş yapıldığı dönemlerde yaşanan iklim değişikliklerinden özellikle kadınların daha çok etkilendiğini belirten uzmanlar, mevsim geçişlerinde ortaya çıkan bu durumu kronik yorgunluk olarak tanımlıyorlar.  Mevsim geçişlerinde şiddetlenen kronik yorgunluk durumunu engelleyecek tavsiyelerde bulunan uzmanlar, özellikle bu dönemlerde beslenmeye dikkat edilmesi gerektiğini önemle vurguluyorlar.

Yorgunluğun başka pek çok nedeni olabileceğine dikkat çeken uzmanların kronik yorgunluk ve nedenleri üzerine sorularımıza verdikleri yanıt şöyle:  

p Kronik yorgunluğun nedenleri nelerdir?

Yorgunluğun pek çok sebebi olabilir. Kansızlık, enfeksiyonlar, karaciğer, kalp ve böbrek yetmezlikleri, vitamin ve mineral eksiklikleri, metabolik bozukluklar (hipoglisemi), hormonal problemler (hipotiroidi, böbrek üstü bezi yetmezliği), kanser gibi ciddi sağlık sorunlarında yorgunluk bazen ilk işarettir. Yorgunluk, tekrarlayan ve uzun süren stresin, uyku problemlerinin, depresyon ve diğer bazı psikolojik sorunların sonucunda da oluşabilir. Alkol ve sigara kullanımı, yorgunluktan korunmak için kullanılan uyarıcılar ve bazı ilaçlar ve daha da önemlisi beslenme yanlışlıkları yorgunluğun başlıca nedenlerindendir.

p Yorgunluğun giderilmesinde

beslenmenin rolü nedir?

Yeterli ve dengeli beslenme, yorgunluğu önlemenin en önemli yollarından birisidir. Öğünlerinizde dikkat edeceğiniz birkaç küçük kural kendinizi zinde hissetmenizi sağlayacaktır. Yumurta ve kırmızı et, demir eksikliği kaynaklı yorgunluğu önler.

Yorgunluğun temel nedeni demir eksikliğine bağlı kansızlıktır. Kadınlarda daha sık gözlenen kansızlığı önlemek için haftanın belirli günlerinde demir içeriği yüksek olan yumurta tüketilmelidir. Haftada 2-3 kez kırmızı etin yanında mutlaka demirin vücut tarafından kullanımını artıran C vitamini içeren sebze ve meyvelerin tüketilmesine özen gösterilmelidir. Çok koyu çay ve kahve tüketimi demir emilimini azalttığı için yemekten hemen sonra tüketilmemelidir. Kuru meyvelerin demir içeriği yüksektir. Ara öğünlerde kan şekerinin dengelemesi açısından tüketilmesi önemlidir.

p Yorgunluğun azaltılması için

ne yapılmalıdır?

Öğün atlamamaya özen gösterin, az ve sık yiyin, beyaz rafine dilmiş tahıllar yerine; tam buğdaylı, çavdarlı, yulaflı ve kepekli rafine edilmemiş tahılları ve besinleri tercih edin. Gün içerisinde 8-10 bardak su içmeye özen gösterin, spor yapıyorsanız ya da çok kalori sarf edip terliyorsanız, soda ve taze sıkılmış meyve suları tüketin.

Yağlı besinlerden mümkün olduğunca uzak durun, özellikle akşam yemeklerininin sebze ağırlıklı olmasına dikkat edin, alkol tüketimini mümkün olduğunca azaltın, kızartmalardan uzak durun, bunların yerine fırında haşlama, buğulama tercih edin. Kendinizi yorgun hissettiğinizde muz, çilek veya kivi tüketin.

Almış olduğunuz tüm bu önlemlere karşın kendinizi hala kötü hissediyorsanız, mutlaka bir hekime başvurmalısınız.